| Lampy owadobójcze |
Lampy owadobójcze zostały zastosowane po raz pierwszy do zwalczania owadów na początku XX w i były to zwykłe żarówki umieszczone nad zbiornikiem z wodą w której owady się topiły. We współczesnych lampach owadobójczych do zwabiania owadów używa się specjalnych świetlówek, które oprócz widma światła widzialnego koloru niebieskiego emitują także światło o specyficznej długości fali tzw. promieniowanie ultrafioletowe UVA o długości fali 315 – 400 nm, które jest dla nich atrakcyjne. Zwabione owady światłem UVA są następnie unieszkodliwiane na dwa sposoby:
· W lampach z siatka rażącą gdzie jest napięcie 5000V na siatce owad jest zabijany przez łuk elektryczny przeskakujący z siatki na owada,
· W lampach z wkładem lepnym, owad zostaje przyklejony do lepu pokrytego nieschnącym klejem. Lepy mogą być w kolorach białym, czarnym i żółtym. Kolor lepu zależy od funkcji jaką ma spełniać lampa i gdzie będzie umieszczona. Producenci lepów zapewniają, że kolor żółty jest dla owadów najbardziej atrakcyjny z powodu dodatkowego odbijania promieniowania. W lampach z lepem czarnym, przyklejone owady są mniej widoczne a więc lampy są bardziej dyskretne. Lepy w kolorze białym umożliwiają łatwą identyfikacje przyklejonego owada i ich liczenie, jeśli jest to zapisane w procedurze. Najczęściej są stosowane w miejscach gdzie obowiązują wysokie wymagania higieniczne np. w zakładach farmaceutycznych.
Zasady montażu lamp owadobójczych
- Lampa powinna być montowana pod kątem 90o do głównego źródła światła (okna),
- Najlepiej jest umieszczać lampy na wysokości 1,5 –
- Lampa powinna być widoczna z każdego miejsca pomieszczenia,
- Jeżeli są warunki do montażu lampy sufitowej dwustronnej, należy stosować takie rozwiązanie ponieważ promieniowanie rozchodzi się wówczas wokół lampy w przeciwieństwie do lamp montowanych do ściany, gdzie promieniowanie widoczne jest tylko przed lampą,
- W zakładach produkujących żywność powinny być montowane lampy ze stali nierdzewnej (procedury mycia i dezynfekcji), a także z powodu trudności w wykryciu plastiku w żywności w punktach kontroli HACCP,
- Najlepiej jest umieszczać lampy w pobliżu drzwi, aby wpadające owady miały najkrótszą drogę do źródła światła,
- Lampa powinna być włączona cały czas i świecić zarówno w dzień jak i w nocy, świetlówka w lampie jest skuteczna ok. 1 roku od pierwszego użycia a poziom efektywności jej promieniowania powinien być sprawdzany przy pomocy specjalnych mierników,
- Świetlówki w lampach owadobójczych mogą być bezodpryskowe, czyli że są pokryte specjalną folią teflonową, która zapobiega przedostaniu się odłamków szkła ze świetlówki do otoczenia, w przypadku jej uszkodzenia. Ten typ powinien być zawsze stosowany w miejscach nadzorowanych przez systemy bezpieczeństwa żywności HACCP oraz innych, z wysokimi wymaganiami higienicznymi.
Zwracać należy szczególną uwagę na folię użytą do zabezpieczenia świetlówki, ponieważ niewłaściwy materiał może nie przepuszczać promieniowania lub ulegać destrukcji pod wpływem promieniowania,
- Nie należy umieszczać lamp w przejściach, miejscach gdzie tworzą się prądy powietrzne (przeciągi) oraz na wysokości gdzie spoczywa wzrok pracujących osób,
- Nie powinno się umieszczać lamp bezpośrednio nad miejscem przygotowywania posiłków,
- Lampa nie powinna konkurować z silniejszym od siebie źródłem światła.
Lampy należy dobierać do wielkości pomieszczenia, kierując wielkością pomieszczenia i mocą świetlówki zastosowanej w lampie.
Zależności mocy świetlówki i powierzchni którą lampa może zabezpieczyć
Moc świetlówek | Pole działania |
2 x 8W | 40m2 |
2 x 10W | 60m2 |
2 x 15W | 75m2 |
4 x 15W | 140m2 |
2 x 20W | 100m2 |
2 x 40W | 200m2 |