Zdrowie a Tai Chi:

Efekty zdrowotne ćwiczeń

Wiele form rekreacji ruchowej, również Tai Chi, ma dobroczynny wpływ na
zdrowie. Prawie każda z nich, regularnie uprawiana, jest sposobem na
zadbanie o prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia, trawiennego,
oddechowego, odpornościowego i wszystkich pozostałych, ponieważ pomaga
utrzymywać dobrą kondycję, a także przywracać utraconą sprawność. Są jednak
obszary, w których Tai Chi ma przewagę nad innymi formami aktywności
ruchowej. Taki szczególnie korzystny wpływ ma na kręgosłup, a dzięki
kształtowaniu nawyku jego prawidłowego ustawiania, na cały układ kostny,
mięśniowy i stawowy. W miarę treningu postawa ciała i ruchy nabierają coraz
więcej witalności i harmonii. Następnym wyróżnikiem Tai Chi jest nauka
umiejętności rozluźniania ciała, ale w taki sposób, że jednocześnie
pozostaje ono pełne energii i gotowości do działania. Szczególnym atutem Tai
Chi jest też to, że rozwija uważność na siebie i otoczenie oraz uczy
obejmowania świadomością całego ciała. Przy tym wszystkim znaczenie ma
również to, że w porównaniu z innymi aktywnościami fizycznymi, Tai Chi jest
niekontuzyjną formą rekreacji ruchowej

Tekst Michał Stachurski [wiecej]

Rodzaje treningów Tai Chi

1.Trening tradycyjny Tai Chi

Cały trening jest pomyślany tak, aby czerpać z niego korzyści na przestrzeni
wielu, wielu lat. Efekty przychodzą powoli, ale nieprzerwanie dzień po dniu,
małymi kroczkami, powoli posuwamy się w swojej praktyce.

2. Trening gimnastyczno-sportowy

Jest to trening nastawiony na udział w zawodach, gdzie najważniejsza jest
efektowność pozycji. W tym celu stosuje się niskie pozycje wymagające bardzo
dobrego rozciągnięcia. Skoki, kopnięcia z obrotem, a nawet salta często
wykonywane są w bardzo szybkim tempie.

3. Trening taneczno-choreograficzny

Ruchy Tai Chi stają się tutaj artystyczną kreacją. Mocno wyeksponowany jest
aspekt wizualny. Muzyka, światło, kolorystyka, fantazyjny strój stają się
ważnymi środkami wyrazu wykonywanych ruchów. Przedstawiany układ często
niesie w sobie symboliczną fabułę zakończoną morałem lub niedopowiedzeniem.

4. Trening specjalistyczny

Są to zajęcia dostosowane dla potrzeb ściśle określonej grupy. Na przykład
na zajęciach dla osób ze Stwardnieniem Rozsianym (SM) szczególny nacisk
położony jest na pracę z równowagą fizyczną, systematycznością w
podejmowaniu wysiłku, nad dobrym samopoczuciem i pogodą ducha. Sporą cześć
czasu poświęcamy na relaks w pozycji leżącej, co nie jest charakterystyczne
dla Tai Chi (tradycyjna jest w pozycja stojąca, rzadziej siedząca). Innym
przykładem są zajęcia dla dzieci, gdzie elementy Tai Chi są tylko
przerywnikiem w grach i zabawach prowadzonych w czasie zajęć. Podczas
treningów dla kobiet w ciąży dominują bardzo łagodne formy ruchu, delikatne
ćwiczenia oddechowe, głównie przeponowe, pozycje odprężające plecy,
szczególnie lędźwiowy odcinek kręgosłupa. Wykluczone zostają techniki
rozciągające, aby nie naruszyć delikatnych połączeń spojenia łonowego i nie
stymulować jeszcze bardziej naturalnie występującej w okresie ciąży łatwości
rozciągania się mięśni. Przerwy na relaks pozwalają odpocząć nogom. Zupełnie
inne wymagania stawiają zajęcia z grupą osób w trakcie rehabilitacji
pozawałowej i profilaktyki przedzawałowej. Zmniejszony zostaje czas zajęć i
zdecydowanie zmieniony zakres ruchu. Specjalistyczny jest również trening
dla osób po 60-tym roku życia. Tu zalecana jest praca z błędnikiem dla
zachowania poczucia dobrej koordynacji ciała, równowagi i orientacji w
przestrzeni. Zajęciom często towarzyszy muzyka klasyczna np. fortepian,
wiolonczela, klarnet. Przykładem specjalistycznych zajęć Tai Chi są również
grupy resocjalizacyjne np. w więzieniach. Zadaniem podstawowym będzie tu
kształtowanie pozytywnych cech charakteru, systematyczności, umiejętności
pracy w grupie, wrażliwości, szacunku do siebie samego i innych ludzi.

Tekst Michał Stachurski [wiecej]

Style Tai Chi

Styl Chen

Jest to jeden z najstarszych stylów Tai Chi. Charakteryzuje się zmiennym
tempem ruchów. Występują tu dynamiczne przyspieszenia, obroty, podskoki,
uderzenia. Bardzo duży nacisk położony jest na "połączenie całego ciała" w
ruchu i dokładne przenoszenie ciężaru ciała. Poszczególne postawy nie są tak
dokładnie ustalone jak to ma miejsce w innych stylach, choć ogólne zasady
ruchu Tai Chi są zawsze zachowane. W czasie wykonywania formy dopuszczalne
jest lekkie unoszenie i opuszczanie ciężaru ciała. Styl ten ma ogromny
wachlarz form z bronią. Wiele ćwiczeń ma charakter bojowy.

Styl Yang

Podobnie jak w stylu Chen ruchy są obszerne. Jednak tempo jest stałe i
powolne. Każda pozycja jest dokładnie opisana: ustawienie stóp, fazy
przejściowe w ruchu, przenoszenie ciężaru ciała. W stylu tym podczas
wykonywania formy głowa jest trzymana na jednej wysokości tzn. nie ma
unoszenia lub obniżania pozycji ciała, rzadko występuje pochylenie tułowia
do przodu. Kręgosłup najczęściej pozostaje w pozycji pionowej.

Styl Wu

W odróżnieniu od poprzednich stylów tutaj ruchy są mało obszerne stąd pewnie
inna nazwa: styl małych form. Stosunkowo wysokie pozycje to kolejny wyróżnik
tego stylu. Czasami pochylony jest lekko tułów. Bardzo duży akcent położony
jest na pracę bioder. Bardzo precyzyjne małe kroczki, obroty wokół osi
ciała. To kolejne charakterystyczne elementy ruchów w tym stylu.

Tekst Michał Stachurski [więcej]

Radzenie sobie ze stresem

W Tai Chi szczególny nacisk kładzie się na rozluźnianie mięśni, prawidłową
postawę ciała, prosty kręgosłup. Analizowane są miejsca, w których gromadzi
się stres. Można tutaj wyszczególnić obszary, które stosunkowo szybko możemy
rozluźnić i takie, których rozluźnianie wymaga pewnej wprawy i czasu. Łatwo
rozluźnimy mięśnie karku, szyi, mięśnie ramion i barków. Wystarczy tylko
parę ruchów. Jednak stres "odkłada się" również w innych miejscach, np.:
 - wewnętrzna strona ramion
 - wewnętrzna strona ud
 - tył głowy (potylica)
 - odcinek lędźwiowy kręgosłupa
 - obszar miedzy łopatkami
 - okolice szyi i mięśnie mimiczne itp.
Umiejętność rozluźnienia tych miejsc wymaga trochę czasu.

W Tai Chi wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje stresu:
1. Powstały w wyniku zbyt intensywnego wysiłku fizycznego lub jego braku.
2. Stres emocjonalny.
3. Stres intelektualny.
Istnieje cały arsenał ćwiczeń, dzięki którym w Tai Chi uczymy się odprężać
ciało i umysł, budować ugruntowanie i oparcie w sobie, mądrze gospodarować
energią. Oprócz ćwiczeń fizycznych stosuje się różne sposoby oddychania:
 - przeponowe "buddyjskie" W czasie wdechu dolna partia brzucha unosi się i
wypełnia, a w czasie wydechu opada
 - przeponowe "taoistyczne" lub inaczej odwrócone. Polega ono na lekkim
napinaniu mięśni brzucha w czasie wdechu i rozluźnianiu ich w czasie
wydechu. Jest to bardzo energetyzujący sposób oddychania szczególnie
polecany osobom, które potrzebują mobilizacji do działania itp.
 - oddech "całym ciałem" Tu szczególny nacisk kładzie się na integrację z
otoczeniem, innymi osobami, samym sobą.
W zależności od proporcji pomiędzy wdechem, a wydechem wyróżniamy:
 - oddychanie uspokajające (oczyszczające) Wydech jest zdecydowanie dłuższy,
często towarzyszy temu wydawanie dźwięków (np. mruczenie)
 - oddychanie pobudzające Długi spokojny wdech i szybki dynamiczny wydech
 - oddychanie równoważące Często nazywane kontemplacyjnym, gdzie starannie
wywarzone są proporcje między wdechem a wydechem tak, aby zachować
wewnętrzną uwagę i samoświadomość.

Tekst Michał Stachursk www.nikko-taichi.pl